1. Giới thiệu tổng quan và Tính cấp thiết của đề tài
Ung thư đại trực tràng là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến hàng đầu trên thế giới và tại Việt Nam. Bệnh nhân ung thư đại trực tràng thường đối mặt với nguy cơ suy dinh dưỡng cao do sự xâm lấn của khối u, các tác dụng phụ từ phác đồ điều trị (phẫu thuật, hóa trị, xạ trị) cùng tâm lý chán ăn, lo âu. Tình trạng suy dinh dưỡng không chỉ làm giảm khả năng đáp ứng điều trị, tăng tỷ lệ biến chứng mà còn rút ngắn thời gian sống của người bệnh.
Nhằm giải quyết thách thức này, phương pháp phỏng vấn tạo động lực (Motivational Interviewing - MI) – một chiến lược tư vấn tâm lý - hành vi hiện đại – đã được nghiên cứu áp dụng để thúc đẩy bệnh nhân chủ động thay đổi thói quen ăn uống. Đề tài "Suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư đại trực tràng và hiệu quả của can thiệp phỏng vấn tạo động lực ăn uống" do tác giả Lê Thị Ngọc Ánh thực hiện mang tính cấp thiết sâu sắc đối với công tác chăm sóc và hỗ trợ dinh dưỡng lâm sàng.
2. Mục tiêu và Đối tượng nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu
- Đánh giá thực trạng và mức độ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư đại trực tràng đang điều trị tại cơ sở y tế.
- Xác định các yếu tố liên quan đến tình trạng dinh dưỡng của đối tượng nghiên cứu.
- Đánh giá hiệu quả của mô hình can thiệp phỏng vấn tạo động lực ăn uống đối với sự thay đổi kiến thức, thái độ, hành vi dinh dưỡng và chỉ số thể trạng của người bệnh.
Đối tượng nghiên cứu
- Bệnh nhân được chẩn đoán ung thư đại trực tràng theo tiêu chuẩn y khoa và đang tiếp nhận điều trị lâm sàng.
3. Phương pháp nghiên cứu và Phạm vi đề tài
- Phương pháp nghiên cứu: Áp dụng thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp với thử nghiệm can thiệp cộng đồng/lâm sàng có đối chứng.
- Công cụ thu thập dữ liệu: Sử dụng các bộ công cụ đánh giá dinh dưỡng chuẩn hóa (như SGA, MUST, BMI), bảng hỏi khảo sát khẩu phần ăn và quy trình phỏng vấn tạo động lực được chuẩn hóa theo từng cá thể bệnh nhân.
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài thực hiện tại các khoa lâm sàng chuyên khoa ung bướu dưới sự hướng dẫn chuyên môn từ Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Những đóng góp mới và Kết quả nghiên cứu nổi bật
- Cung cấp bức tranh toàn diện và dữ liệu thực tế về tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư đại trực tràng tại Việt Nam.
- Khẳng định tính khả thi và tính hiệu quả vượt trội của can thiệp phỏng vấn tạo động lực ăn uống so với phương pháp tư vấn dinh dưỡng truyền thống.
- Ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về lượng năng lượng/protein nạp vào hàng ngày, chỉ số khối cơ thể (BMI) và các chỉ số sinh hóa lâm sàng ở nhóm được can thiệp.
- Xây dựng được quy trình tư vấn tạo động lực ăn uống chuẩn hóa, có thể áp dụng rộng rãi cho nhân viên y tế và cử nhân Y tế cộng đồng.
5. Ý nghĩa khoa học và Giá trị thực tiễn
Ý nghĩa khoa học
Đề tài làm phong phú thêm kho tàng tài liệu tham khảo trong lĩnh vực Y tế cộng đồng và Dinh dưỡng lâm sàng, minh chứng cho hiệu quả của việc kết hợp tâm lý học hành vi vào trị liệu y khoa.
Giá trị thực tiễn
Mô hình phỏng vấn tạo động lực cung cấp cho lực lượng điều dưỡng và bác sĩ lâm sàng một công cụ hỗ trợ phi dược lý hữu hiệu, nâng cao tính tuân thủ điều trị dinh dưỡng của bệnh nhân ung thư đại trực tràng, giảm tải thời gian nằm viện và chi phí điều trị.
6. Thông tin tác giả và Cơ sở đào tạo
- Tác giả: Lê Thị Ngọc Ánh
- Cơ sở đào tạo: Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
- Chuyên ngành: Y tế cộng đồng (Thuộc ngành Khoa học sức khỏe)
- Ngày công bố: 10-11-2026