1. Ai được giám hộ, ai làm giám hộ và nơi đăng ký
| ⚖ Bộ luật Dân sự 2015 – Điều 47 (khoản 1) | “1. Người được giám hộ bao gồm: | a) Người chưa thành niên không còn cha, mẹ hoặc không xác định được cha, mẹ; | b) Người chưa thành niên có cha, mẹ nhưng cha, mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự; cha, mẹ đều có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; cha, mẹ đều bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; cha, mẹ đều bị Tòa án tuyên bố hạn chế quyền đối với con; cha, mẹ đều không có điều kiện chăm sóc, giáo dục con và có yêu cầu người giám hộ; | c) Người mất năng lực hành vi dân sự; | d) Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.” |
| ⚖ Luật Hộ tịch 2014 – Điều 19, 20, 21 | “Điều 19. … Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ hoặc người giám hộ thực hiện đăng ký giám hộ. Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký giám hộ thực hiện đăng ký chấm dứt giám hộ. | Điều 20. … 1. Người yêu cầu đăng ký giám hộ nộp tờ khai đăng ký giám hộ theo mẫu quy định và văn bản cử người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự cho cơ quan đăng ký hộ tịch. | 2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy đủ điều kiện theo quy định pháp luật thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch và cùng người đi đăng ký giám hộ ký vào Sổ hộ tịch, báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu. | Điều 21. … 1. Người yêu cầu đăng ký giám hộ nộp tờ khai đăng ký giám hộ theo mẫu quy định và giấy tờ chứng minh điều kiện giám hộ đương nhiên theo quy định của Bộ luật dân sự cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Trường hợp có nhiều người cùng đủ điều kiện làm giám hộ đương nhiên thì nộp thêm văn bản thỏa thuận về việc cử một người làm giám hộ đương nhiên.” |
Thứ tự giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên theo Điều 52 Bộ luật Dân sự 2015: anh ruột là anh cả hoặc chị ruột là chị cả (rồi đến anh, chị ruột tiếp theo); không có thì ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại (hoặc những người này thỏa thuận cử một hoặc một số người); không có nữa thì bác, chú, cậu, cô, dì ruột. Không có người giám hộ đương nhiên thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ cử người giám hộ; có tranh chấp thì Tòa án chỉ định; cử, chỉ định cho người từ đủ 06 tuổi phải xem xét nguyện vọng của người đó (Điều 54). Từ 01/7/2025, Ủy ban nhân dân cấp xã cũng đăng ký giám hộ có yếu tố nước ngoài (trước đây thuộc cấp huyện) theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP. Đăng ký giám hộ cho công dân Việt Nam cư trú trong nước được miễn lệ phí (điểm b khoản 1 Điều 11 Luật Hộ tịch 2014).
Hình 1. Giám hộ cho người chưa thành niên: ai làm và đăng ký ở đâu
2. Tải tờ khai đăng ký giám hộ và các mẫu liên quan
Năm file Word dưới đây tải trực tiếp, không cần đăng nhập, chia ba nhóm; mỗi nhóm một ảnh minh họa. Mẫu 2.4 do Ban biên tập soạn cho trường hợp nhiều người cùng đủ điều kiện làm giám hộ đương nhiên.
2.1. Tờ khai đăng ký giám hộ theo Thông tư 04/2024/TT-BTP
Mẫu hiện hành tại Phụ lục 5 (Danh mục tờ khai đăng ký hộ tịch) được thay thế bởi Thông tư 04/2024/TT-BTP, có hiệu lực từ 06/6/2024: bổ sung dòng ngày, tháng, năm sinh của người yêu cầu; chú thích hướng dẫn ghi số định danh cá nhân. Mẫu 1 và Mẫu 2 là cùng một biểu mẫu, đủ chú thích (1)–(4); Mẫu 3 đúng bố cục mới nhưng không có phần chú thích.
Hình 2. Tờ khai đăng ký giám hộ theo Thông tư 04/2024/TT-BTP
⬇ Tải mẫu: Tờ khai đăng ký giám hộ (Mẫu 1)
⬇ Tải mẫu: Tờ khai đăng ký giám hộ (Mẫu 2)
⬇ Tải mẫu: Tờ khai đăng ký giám hộ không kèm chú thích (Mẫu 3)
2.2. Tờ khai đăng ký chấm dứt giám hộ
Cùng Phụ lục 5 Thông tư 04/2024/TT-BTP, dùng khi người được giám hộ đủ 18 tuổi, người giám hộ chết, thay người giám hộ… Nộp tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký giám hộ, kèm giấy tờ làm căn cứ chấm dứt (Điều 19, 22 Luật Hộ tịch 2014).
Hình 3. Tờ khai đăng ký chấm dứt giám hộ
⬇ Tải mẫu: Tờ khai đăng ký chấm dứt giám hộ (Mẫu 4)
2.3. Tờ khai đăng ký giám sát việc giám hộ
Mẫu số 11 ban hành kèm Nghị định 07/2025/NĐ-CP (bổ sung Điều 28a – 28c vào Nghị định 123/2015/NĐ-CP). Bắt buộc đăng ký khi việc giám sát liên quan đến quản lý tài sản của người được giám hộ – ví dụ nhà, mặt bằng đang cho thuê.
Hình 4. Tờ khai đăng ký giám sát việc giám hộ
⬇ Tải mẫu: Tờ khai đăng ký giám sát việc giám hộ (Mẫu 5)
2.4. Văn bản thỏa thuận cử người giám hộ đương nhiên (Ban biên tập soạn)
Khoản 1 Điều 21 Luật Hộ tịch 2014 yêu cầu nộp văn bản thỏa thuận khi có nhiều người cùng đủ điều kiện làm giám hộ đương nhiên – ví dụ ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại cùng còn sống – nhưng không có mẫu chính thức. Văn bản dưới đây có thêm phần ghi tài sản (nhà đang cho thuê) và người giám sát. Sao chép nội dung vào Word để dùng.
Hình 5. Văn bản thỏa thuận cử người giám hộ đương nhiên (Ban biên tập soạn)
| Nội dung mẫu 2.4 | Quốc hiệu, tiêu ngữ. VĂN BẢN THỎA THUẬN CỬ NGƯỜI GIÁM HỘ ĐƯƠNG NHIÊN (kèm Tờ khai đăng ký giám hộ – khoản 1 Điều 21 Luật Hộ tịch 2014). Ngày, nơi lập. | Những người cùng đủ điều kiện (họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân, quan hệ với người được giám hộ) theo khoản … Điều 52/Điều 53 Bộ luật Dân sự 2015; thông tin người được giám hộ; lý do cần giám hộ. | Điều 1. Cử ông/bà … làm người giám hộ đương nhiên và người này đồng ý. | Điều 2. Tài sản của người được giám hộ (nhà, đất, tài sản đang cho thuê, tiền tiết kiệm…) do người giám hộ quản lý theo Điều 59 Bộ luật Dân sự 2015. | Điều 3. Người giám sát việc giám hộ (nếu có), quan hệ; đăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người được giám hộ cư trú nếu giám sát việc quản lý tài sản. | Điều 4. Số bản; chữ ký của người được cử và những người cùng thỏa thuận. |
3. Cách ghi và lỗi trong mẫu
Hình 6. Tờ khai đăng ký giám hộ theo Thông tư 04/2024/TT-BTP – cách ghi
| Mục (chú thích) | Cách ghi | Ví dụ |
| Kính gửi (1) | UBND cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ hoặc người giám hộ | UBND phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh |
| Người yêu cầu | Họ tên, ngày sinh (dòng mới); thường là người giám hộ | Trần Thị Lan, 12/5/1958 |
| Nơi cư trú, giới tính, dân tộc, quốc tịch (2) | Chỉ ghi khi chưa có/không cung cấp số định danh cá nhân | Bỏ trống nếu đã ghi số định danh |
| Giấy tờ tùy thân (3) | Số định danh/căn cước; trẻ em ghi số Giấy khai sinh hoặc số định danh | Căn cước số 079158xxxxxx |
| Lý do đăng ký | Căn cứ Điều 47 và Điều 52/53 hoặc văn bản cử (Điều 54) | Cha mẹ đều đã chết; bà ngoại được cử |
| Bản sao (4) | Đánh dấu X, ghi số lượng bản sao trích lục | Có – 02 bản |
Hình 7. Tờ khai đăng ký chấm dứt giám hộ – các ô phải ghi
| Lỗi trong mẫu và điểm không được nhầm | – Mẫu 3 có đúng bố cục theo Thông tư 04/2024/TT-BTP (có ngày sinh người yêu cầu, ký hiệu (2) ở giới tính, dân tộc, quốc tịch) nhưng không kèm phần chú thích (1)–(4): người khai dễ ghi thừa nơi cư trú hoặc ghi chứng minh nhân dân – đối chiếu chú thích của Mẫu 1. | – Chú thích (3) của tờ khai đăng ký giám hộ và tờ khai chấm dứt giám hộ lấy ví dụ Giấy khai sinh do “UBND xã …, huyện …” cấp: đây chỉ là ví dụ ghi giấy tờ đã cấp; từ 01/7/2025 không còn đơn vị hành chính cấp huyện – dòng “Kính gửi” ghi tên Ủy ban nhân dân cấp xã theo đơn vị hành chính hiện tại. | – Tờ khai đăng ký giám sát việc giám hộ dùng chú thích số mũ 1–10; chú thích 5 dẫn “tương tự như hướng dẫn chú thích (3)” – tức chỉ ghi giới tính, dân tộc, quốc tịch khi chưa có/không cung cấp số định danh cá nhân. | – Dùng biểu mẫu theo Thông tư 04/2020/TT-BTP hoặc Thông tư 15/2015/TT-BTP (không có dòng ngày sinh người yêu cầu, chú thích lấy ví dụ chứng minh nhân dân): các biểu mẫu này đã bị thay thế. | – Nhầm giám hộ đương nhiên với giám hộ cử: giám hộ đương nhiên nộp giấy tờ chứng minh quan hệ, điều kiện (giấy khai sinh, trích lục khai tử của cha mẹ…); giám hộ cử nộp văn bản cử của Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc quyết định chỉ định của Tòa án. | – Thiếu văn bản thỏa thuận khi có nhiều ông, bà hoặc nhiều anh, chị cùng đủ điều kiện – hồ sơ sẽ bị yêu cầu bổ sung. | – Ghi “Kính gửi: UBND quận/huyện” cho việc giám hộ có yếu tố nước ngoài: từ 01/7/2025 nộp tại Ủy ban nhân dân cấp xã. | – Tờ khai chấm dứt giám hộ phải ghi nơi, ngày, số, quyển đã đăng ký giám hộ (chú thích (4)) – lấy từ trích lục đăng ký giám hộ. |
4. Ví dụ tờ khai đã điền
Hình 8. Ví dụ tờ khai đăng ký giám hộ đã điền – cháu thừa kế nhà cho thuê (dữ liệu giả định)
Tình huống giả định: cha, mẹ cháu Lê Minh An (sinh năm 2016) mất năm 2026, cháu không có anh, chị ruột. Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại lập văn bản thỏa thuận (Mẫu 2.4) cử bà ngoại Trần Thị Lan làm người giám hộ đương nhiên và cử ông nội giám sát việc giám hộ. Cháu được hưởng thừa kế căn nhà đang cho một hộ kinh doanh thuê. Bà Lan nộp tờ khai, văn bản thỏa thuận, giấy khai sinh của cháu, trích lục khai tử của cha mẹ tại Ủy ban nhân dân phường nơi bà và cháu cư trú; ông nội nộp tờ khai đăng ký giám sát việc giám hộ vì việc giám sát liên quan đến quản lý tài sản.
| ⚖ Bộ luật Dân sự 2015 – Điều 59 (khoản 1) | “1. Người giám hộ của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự có trách nhiệm quản lý tài sản của người được giám hộ như tài sản của chính mình; được thực hiện giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của người được giám hộ vì lợi ích của người được giám hộ. Việc bán, trao đổi, cho thuê, cho mượn, cho vay, cầm cố, thế chấp, đặt cọc và giao dịch dân sự khác đối với tài sản có giá trị lớn của người được giám hộ phải được sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ. Người giám hộ không được đem tài sản của người được giám hộ tặng cho người khác. Các giao dịch dân sự giữa người giám hộ với người được giám hộ có liên quan đến tài sản của người được giám hộ đều vô hiệu, trừ trường hợp giao dịch được thực hiện vì lợi ích của người được giám hộ và có sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ.” |
| Lưu ý khi người được giám hộ có nhà, mặt bằng cho thuê | – Ký mới, gia hạn hợp đồng thuê nhà của người được giám hộ: người giám hộ ký với tư cách người đại diện, ghi rõ số trích lục đăng ký giám hộ; nhà, mặt bằng thường là tài sản giá trị lớn nên cần văn bản đồng ý của người giám sát việc giám hộ. | – Bên thuê nên yêu cầu xem trích lục đăng ký giám hộ, giấy tờ nhà và văn bản đồng ý của người giám sát trước khi ký, đặt cọc. | – Người giám hộ tự thuê nhà của cháu (giao dịch giữa người giám hộ và người được giám hộ) chỉ có hiệu lực khi vì lợi ích của cháu và có sự đồng ý của người giám sát. | – Tiền thuê là tài sản của người được giám hộ, dùng vì lợi ích của người đó; nên mở tài khoản riêng và ghi sổ thu, chi để người giám sát kiểm tra. | – Khi người được giám hộ đủ 18 tuổi, đăng ký chấm dứt giám hộ (Mẫu 4); hợp đồng thuê còn thời hạn nên được rà soát, ký phụ lục với chủ sở hữu. |
Kết luận
Tờ khai đăng ký giám hộ được dùng hiện nay là mẫu theo Thông tư 04/2024/TT-BTP: ghi số định danh cá nhân, chỉ ghi nơi cư trú khi không cung cấp số định danh, nộp tại Ủy ban nhân dân cấp xã và được giải quyết trong 03 ngày làm việc. Nếu người được giám hộ có nhà, mặt bằng cho thuê, nên đăng ký thêm giám sát việc giám hộ để giao dịch cho thuê được thực hiện đúng Điều 59 Bộ luật Dân sự. Theo dõi Kinh tế và Pháp luật (kinhtevaphapluat.vn) để cập nhật biểu mẫu khi Luật Hộ tịch 2026 có hiệu lực.
| Lưu ý | Nội dung mang tính tham khảo, cập nhật đến ngày 09/10/2026. Giấy tờ cụ thể theo hướng dẫn của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi nộp hồ sơ. |