| ✔ TRẢ LỜI NHANH | Miễn thuế là gì: khoản thu nhập vốn thuộc diện chịu thuế nhưng được Nhà nước cho miễn (khác với “không chịu thuế” và “giảm thuế”). | – Bao nhiêu khoản: khoảng 21 nhóm thu nhập miễn thuế tại Điều 4 Luật 109/2025. | – Quen thuộc nhất: BĐS/thừa kế/quà tặng giữa người thân; nhà đất duy nhất; lãi tiết kiệm; kiều hối; lương hưu; phần làm thêm giờ trả cao hơn. | – Điểm mới 2026: thêm nhóm kinh tế xanh (tín chỉ carbon, trái phiếu xanh) và khoa học công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo. |
1 Miễn thuế, không chịu thuế và giảm thuế khác nhau thế nào?
• Không chịu thuế: khoản thu nhập nằm ngoài phạm vi tính thuế ngay từ đầu (ví dụ phụ cấp bù đắp, tiền ăn ca trong định mức).
• Miễn thuế: khoản vốn thuộc diện chịu thuế nhưng được miễn vì mục tiêu chính sách (an sinh, khuyến khích đầu tư xanh…) - chính là các khoản ở Điều 4.
• Giảm thuế: đã phát sinh số thuế phải nộp nhưng được giảm khi gặp thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo (theo mức thiệt hại, không vượt số thuế phải nộp).
2 Danh mục các khoản miễn thuế theo nhóm
Điều 4 Luật 109/2025 liệt kê khoảng 21 nhóm; có thể gộp lại thành 6 nhóm dễ nhớ:
Sáu nhóm thu nhập được miễn thuế TNCN theo Điều 4 Luật 109/2025.
Bất động sản, thừa kế, quà tặng
• Chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng BĐS giữa người thân: vợ-chồng; cha mẹ (đẻ/nuôi) với con (đẻ/nuôi/dâu/rể); ông bà nội ngoại với cháu; anh chị em ruột.
• Chuyển nhượng nhà ở, đất ở duy nhất của cá nhân tại Việt Nam.
Nông nghiệp
Thu nhập của hộ/cá nhân trực tiếp sản xuất nông-lâm-ngư-diêm nghiệp, sản phẩm chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường; chuyển đổi đất nông nghiệp được Nhà nước giao.
Tài chính, bảo hiểm; lương & hưu trí
• Lãi tiền gửi ngân hàng/tổ chức tín dụng; lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.
• Lãi trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương.
• Tiền bồi thường bảo hiểm, tai nạn lao động, bồi thường Nhà nước.
• Phần làm thêm giờ, làm đêm được trả cao hơn mức bình thường.
• Lương hưu do Quỹ BHXH chi trả và từ quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện.
An sinh, nhân đạo & nghề đặc thù
• Học bổng khuyến học; thu nhập từ quỹ từ thiện; viện trợ nhân đạo được phê duyệt; kiều hối.
• Lương thuyền viên Việt Nam làm cho hãng tàu nước ngoài/tàu VN vận tải quốc tế; thu nhập từ đánh bắt thủy sản xa bờ.
3 Các khoản miễn mới bổ sung từ 01/7/2026
Luật 109/2025 mở rộng diện miễn cho kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo - đây là điểm mới đáng chú ý:
Các khoản thu nhập được miễn thuế mới bổ sung: tín chỉ carbon, trái phiếu xanh, KHCN, khởi nghiệp, hưu trí tự nguyện, trái phiếu Chính phủ.
• Tín chỉ carbon: miễn thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu tín chỉ carbon / kết quả giảm phát thải được cấp.
• Trái phiếu xanh: miễn lãi và chuyển nhượng lần đầu trái phiếu xanh.
• Khoa học công nghệ: thu nhập từ nhiệm vụ KHCN, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, quyền tác giả/sáng chế.
• Khởi nghiệp & chuyên gia: nhà đầu tư khởi nghiệp sáng tạo; chuyên gia, nhân lực công nghệ cao (theo điều kiện).
• Hưu trí tự nguyện: lương hưu từ quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện (ngoài Quỹ BHXH).
| ! LƯU Ý ĐIỀU KIỆN | Chỉ miễn “lần đầu”: tín chỉ carbon và trái phiếu xanh chỉ miễn với chuyển nhượng lần đầu; các lần sau có thể chịu thuế. | – Nhà đất duy nhất: dự kiến phải sở hữu tối thiểu 183 ngày và chuyển nhượng toàn bộ - mốc 183 ngày đang theo dự thảo nghị định, chưa phải quy định chính thức. | – BĐS/nông nghiệp: BĐS phải đúng quan hệ người thân; nông nghiệp phải trực tiếp sản xuất và chưa chế biến sâu. |
4 Giảm thuế do thiên tai, bệnh hiểm nghèo & mẫu đơn
Khác với miễn thuế, giảm thuế áp dụng khi người nộp thuế gặp thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo làm ảnh hưởng khả năng nộp thuế. Mức giảm tương ứng thiệt hại nhưng không vượt số thuế phải nộp; phải có hồ sơ đề nghị.
↓ Tải mẫu đơn đề nghị giảm thuế TNCN (01/MGTH): Mẫu 1
↓ Tải mẫu đơn đề nghị giảm thuế TNCN (01/MGTH): Mẫu 2
Kết luận
Điều 4 Luật 109/2025 miễn thuế cho khoảng 21 nhóm thu nhập - từ các khoản quen thuộc như BĐS người thân, nhà đất duy nhất, lãi tiết kiệm, kiều hối, lương hưu đến các khoản mới kinh tế xanh và khoa học công nghệ. Nhớ phân biệt miễn thuế với không chịu thuế và giảm thuế, và lưu ý một số điều kiện (như nhà đất duy nhất 183 ngày) còn theo dự thảo.
| i MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM | Ảnh trong bài là hình minh họa. Nội dung căn cứ Điều 4 Luật 109/2025/QH15; số lượng và thứ tự khoản, cùng một số điều kiện chi tiết (mốc 183 ngày với nhà đất duy nhất) hiện theo dự thảo nghị định hướng dẫn - vui lòng đối chiếu văn bản chính thức khi áp dụng. Bài mang tính tham khảo, cập nhật đến 23/8/2026. |