| ✔ TRẢ LỜI NHANH | Công thức: Số được hoàn = Tổng thuế đã khấu trừ/tạm nộp cả năm − Thuế phải nộp khi quyết toán (nếu dương). | – Điểm mấu chốt: khi quyết toán, thu nhập được quy cả năm và giảm trừ bản thân tính đủ 186 triệu/năm (15,5 × 12) dù đi làm không đủ 12 tháng. | – Hay được hoàn khi: làm không đủ năm; đăng ký người phụ thuộc muộn; có thu nhập vãng lai bị khấu trừ 10%; thu nhập không đều. |
1 Công thức & các bước tính số hoàn
Số được hoàn = tổng thuế đã khấu trừ cả năm − thuế phải nộp khi quyết toán (quy thu nhập cả năm).
Ba bước
• Bước 1 - Cộng thuế đã khấu trừ: tổng số thuế bị khấu trừ/tạm nộp trong năm theo chứng từ khấu trừ của tất cả các nơi chi trả.
• Bước 2 - Tính thuế phải nộp cả năm: thu nhập tính thuế năm = tổng thu nhập chịu thuế − bảo hiểm bắt buộc − giảm trừ bản thân 186 triệu/năm − giảm trừ người phụ thuộc (6,2 triệu × 12 × số NPT) − giảm trừ khác; rồi áp biểu 5 bậc (theo thu nhập tính thuế bình quân tháng × 12).
• Bước 3 - Lấy hiệu số: nếu Bước 1 > Bước 2 thì phần chênh là số nộp thừa được hoàn; nếu nhỏ hơn thì phải nộp thêm.
Vì sao thường bị nộp thừa
• Làm việc không đủ 12 tháng: bị khấu trừ theo tháng có thu nhập, nhưng quyết toán vẫn được giảm trừ đủ 186 triệu/năm.
• Đăng ký người phụ thuộc muộn: khi khấu trừ chưa trừ NPT; quyết toán tính đủ cả năm → hoàn phần chênh.
• Thu nhập vãng lai bị khấu trừ 10%: khi quyết toán tính theo biểu lũy tiến thường thấp hơn 10%.
• Thu nhập không đều: tháng cao bị khấu trừ ở bậc cao; quy bình quân năm kéo xuống bậc thấp hơn.
2 Ví dụ tính số hoàn cụ thể
Hai ví dụ tính số thuế nộp thừa được hoàn theo giảm trừ 2026 và biểu 5 bậc.
Ví dụ 1 - Làm 6 tháng cuối năm
Độc thân, thu nhập 30 triệu/tháng nhưng chỉ đi làm 6 tháng. Mỗi tháng bị khấu trừ: thu nhập tính thuế = 30 − 3,15 (BH) − 15,5 = 11,35 triệu → thuế = 635.000đ/tháng × 6 = 3.810.000đ. Khi quyết toán: tổng thu nhập cả năm 180 triệu − bảo hiểm − giảm trừ bản thân 186 triệu/năm → thu nhập tính thuế ≤ 0 → thuế phải nộp = 0. Số được hoàn = 3.810.000đ (hoàn toàn bộ).
Ví dụ 2 - Đăng ký người phụ thuộc khi quyết toán
Thu nhập 25 triệu/tháng cả năm, có 1 người phụ thuộc nhưng công ty chưa trừ khi khấu trừ hằng tháng. Đã khấu trừ (không trừ NPT): 343.750đ/tháng × 12 = 4.125.000đ. Khi quyết toán tính đủ giảm trừ 1 NPT cả năm → thuế phải nộp còn 405.000đ. Số được hoàn = 4.125.000 − 405.000 = 3.720.000đ.
| i GHI NHỚ | Số hoàn phụ thuộc chênh lệch giữa số đã khấu trừ và số phải nộp thực tế. Muốn được hoàn, khi quyết toán phải ghi số đề nghị hoàn (chỉ tiêu [47]) và có tài khoản ngân hàng chính chủ. |
3 Không đề nghị hoàn thì số nộp thừa ra sao?
Nếu bạn không yêu cầu hoàn, số thuế nộp thừa được bù trừ vào kỳ sau hoặc để lại theo dõi trên hệ thống. Bạn có thể chọn hoàn tiền về tài khoản, hoặc bù trừ với nghĩa vụ thuế phát sinh - tùy nhu cầu.
• Muốn nhận tiền: chọn hoàn và nhập tài khoản ngân hàng khi quyết toán.
• Không cần gấp: có thể để bù trừ; nhưng nên theo dõi để không bỏ sót quyền lợi.
Kết luận
Số thuế được hoàn chính là phần đã khấu trừ nhiều hơn số thuế thực phải nộp khi quyết toán. Nhờ giảm trừ bản thân tính đủ 186 triệu/năm và biểu 5 bậc mới, những người làm không đủ năm, có người phụ thuộc hoặc thu nhập vãng lai thường được hoàn khá lớn. Hãy quyết toán và ghi số đề nghị hoàn để nhận lại phần nộp thừa.
| i MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM | Ảnh và số liệu trong bài là ví dụ minh họa, tính theo biểu 5 bậc (Luật 109/2025/QH15) và giảm trừ 2026 (NQ 110/2025). Số bảo hiểm bắt buộc có mức trần; kết quả thực tế phụ thuộc số liệu và quyết toán với cơ quan thuế. Bài mang tính tham khảo, cập nhật đến 23/8/2026. |