| ✔ TRẢ LỜI NHANH | Bị trừ 10% là ĐÚNG LUẬT: nếu ký hợp đồng thử việc riêng (không phải HĐLĐ ≥ 3 tháng), công ty khấu trừ 10% mỗi lần trả từ 5 triệu. | – Dưới 5 triệu/lần: không bị khấu trừ 10%. | – Chặn từ đầu: làm cam kết (Mẫu 08/CK-TNCN) nếu chỉ có 1 nơi, đã có MST và ước tính cả năm chưa đến mức nộp thuế. | – Lấy lại cuối năm: nếu bị trừ mà cả năm dưới ngưỡng, quyết toán để được hoàn toàn bộ. |
1 Vì sao lương thử việc bị khấu trừ 10%?
Lương thử việc vẫn là thu nhập chịu thuế TNCN. Vấn đề chỉ là cách khấu trừ - phụ thuộc bạn ký loại hợp đồng nào:
Ảnh minh họa (mô phỏng): hai cách khấu trừ thuế thử việc tùy loại hợp đồng.
Khi ký hợp đồng thử việc riêng (thường dưới 3 tháng), thu nhập được xem như thu nhập không có hợp đồng lao động dài hạn, nên bị khấu trừ 10% trước khi trả (mỗi lần trả từ 5 triệu), không tính giảm trừ gia cảnh tại thời điểm khấu trừ. Đây là quy định đúng luật, không phải công ty tính sai.
2 Hai cách ký hợp đồng - hai cách tính thuế
| Loại hợp đồng | Cách khấu trừ thuế | Giảm trừ & BHXH |
| Hợp đồng thử việc riêng (< 3 tháng) | Khấu trừ 10% mỗi lần trả từ 5 triệu | Không giảm trừ khi khấu trừ; không đóng BHXH bắt buộc |
| Thử việc nằm trong HĐLĐ ≥ 3 tháng | Khấu trừ theo biểu lũy tiến 5 bậc | Được giảm trừ 15,5tr + NPT; có đóng BHXH |
Vì vậy, cách doanh nghiệp ghi hợp đồng quyết định số thuế bị trừ. Nếu thử việc được đưa vào hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, bạn được tính giảm trừ và thường không bị khấu trừ 10% (thu nhập thấp hơn ngưỡng chịu thuế). Lưu ý: khi không đóng BHXH, một số nơi trả thêm khoản tiền tương đương phần bảo hiểm của doanh nghiệp vào lương - khoản này cũng chịu thuế.
3 Cách để không bị trừ oan hoặc lấy lại tiền
Ảnh minh họa (mô phỏng): chặn khấu trừ bằng cam kết, hoặc lấy lại qua quyết toán.
Cách 1 - Làm cam kết (chặn khấu trừ từ đầu)
Nộp Mẫu 08/CK-TNCN cho công ty để không bị khấu trừ 10%. Điều kiện đủ cả ba:
• Chỉ có một nơi chi trả thu nhập trong kỳ (không có thu nhập nơi khác).
• Đã có mã số thuế tại thời điểm cam kết - đây là điều kiện hay bị vướng nhất.
• Ước tính tổng thu nhập cả năm chưa đến mức nộp thuế (≤ 186 triệu/năm nếu không có người phụ thuộc).
Lưu ý: sinh viên mới đi làm thường chưa có mã số thuế nên không làm cam kết được - khi đó dùng Cách 2.
Cách 2 - Quyết toán cuối năm để được hoàn
Nếu đã bị khấu trừ 10% (vì chưa có MST, hoặc có 2 nơi… không cam kết được), cuối năm bạn nộp Mẫu 02/QTT-TNCN. Nếu tổng thu nhập cả năm dưới ngưỡng chịu thuế thì được hoàn toàn bộ phần đã khấu trừ. Ví dụ thử việc 2 tháng (8 triệu/tháng) rồi nghỉ: bị trừ 1,6 triệu, cả năm chỉ 16 triệu - quyết toán được hoàn 1,6 triệu. (Xem thêm chuyên mục hoàn thuế TNCN để biết điều kiện, thủ tục và thời gian nhận tiền.)
| Điều kiện để được hoàn | • Phải có mã số thuế (= số định danh đã đồng bộ) tại thời điểm nộp hồ sơ. | • Nộp tờ khai quyết toán (không tự động hoàn); nhập tài khoản ngân hàng chính chủ. | • Nếu số phải nộp thêm ≤ 50.000đ thì được miễn quyết toán, nhưng muốn hoàn thì vẫn phải nộp hồ sơ. |
↓ Tải Mẫu 08/CK-TNCN (bản cam kết): Mẫu 1 - Mẫu 2
↓ Tải Mẫu 02/QTT-TNCN (tờ khai quyết toán để nhận hoàn): Mẫu 1 - Mẫu 2
Kết luận
Bị khấu trừ 10% khi thử việc là đúng luật nếu bạn ký hợp đồng thử việc riêng. Để không mất khoản này: làm cam kết 08/CK-TNCN nếu đủ điều kiện, hoặc quyết toán cuối năm để được hoàn khi thu nhập cả năm dưới ngưỡng. Điều kiện cốt lõi cho cả hai là phải có mã số thuế - nên hãy đăng ký mã số thuế sớm.
| i MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM | Ảnh trong bài là hình minh họa mô phỏng, số liệu ví dụ, không phải bản/giao diện chính thức. Nội dung căn cứ Luật Thuế TNCN 2025 (Luật 109/2025/QH15), Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, Nghị định 253/2026, Bộ luật Lao động 2019 và Luật BHXH 2024, cập nhật đến 24/8/2026. Cách tính phụ thuộc loại hợp đồng, số nơi chi trả và người phụ thuộc thực tế; số hiệu mẫu biểu có thể thay đổi theo Thông tư 89/2026. Vui lòng đối chiếu hướng dẫn hiện hành của cơ quan thuế khi thực hiện. Bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn. |