| ✔ TRẢ LỜI NHANH | Hai trường hợp khác nhau: chuyển nhượng vốn góp và chuyển nhượng chứng khoán tính thuế khác hẳn nhau - không phải mức 2% của bất động sản. | – Vốn góp: thuế TNCN = 20% trên thu nhập (lãi) = giá bán − giá vốn − chi phí. Mẫu 04/CNV-TNCN. | – Chứng khoán: thuế TNCN = 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần (dù lãi hay lỗ). Công ty chứng khoán thường khấu trừ, nộp thay (Mẫu 06/TNCN). | – Hạn khai (tự khai): 10 ngày kể từ khi hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực. |
1 Phân biệt: vốn góp và chứng khoán là hai loại khác nhau
Nhiều người nhầm chuyển nhượng vốn góp với chuyển nhượng chứng khoán vì đều là “bán phần sở hữu trong doanh nghiệp”. Nhưng thuế TNCN tính hoàn toàn khác nhau:
• Vốn góp: phần vốn trong công ty TNHH, công ty hợp danh, hợp đồng hợp tác kinh doanh… - tính thuế trên phần lãi.
• Chứng khoán: cổ phiếu (công ty cổ phần, niêm yết hoặc chưa niêm yết), trái phiếu, chứng chỉ quỹ… - tính thuế trên giá bán từng lần.
Lưu ý: mức 2% chỉ áp dụng cho chuyển nhượng bất động sản, không dùng cho vốn/chứng khoán.
2 So sánh cách tính thuế hai trường hợp
Ảnh minh họa (mô phỏng): so sánh thuế TNCN chuyển nhượng vốn góp (20% trên lãi) và chứng khoán (0,1% mỗi lần).
| Tiêu chí | Chuyển nhượng vốn góp | Chuyển nhượng chứng khoán |
| Thuế suất | 20% trên thu nhập (lãi) | 0,1% trên giá bán từng lần |
| Căn cứ tính | Giá bán − giá vốn − chi phí | Giá chuyển nhượng mỗi lần (không trừ chi phí) |
| Có tính khi lỗ? | Không - chỉ tính khi có lãi | Có - nộp cả khi lỗ (vì tính trên giá bán) |
| Ai khai/khấu trừ | Cá nhân tự khai; tổ chức khai thay nếu bên nhận là DN | Công ty CK khấu trừ, nộp thay (niêm yết) |
| Mẫu tờ khai | 04/CNV-TNCN (+ 04-1/CNV-TNCN) | 06/TNCN (do tổ chức khấu trừ lập) |
3 Chuyển nhượng vốn góp: cách tính 20% và mẫu 04/CNV-TNCN
Công thức: Thuế TNCN = (giá chuyển nhượng − giá mua/giá vốn − chi phí hợp lý) × 20%. Ví dụ bán phần vốn góp 2 tỷ, giá vốn 1,2 tỷ, không phát sinh chi phí → thu nhập tính thuế 800 triệu → thuế = 800tr × 20% = 160 triệu.
Ảnh minh họa (mô phỏng) Mẫu 04/CNV-TNCN - không phải bản chính thức; số liệu là ví dụ.
Ai khai, ở đâu, khi nào
• Cá nhân tự khai: dùng Mẫu 04/CNV-TNCN, nộp tại cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp có phần vốn chuyển nhượng.
• Tổ chức khai thay: nếu bên nhận chuyển nhượng là doanh nghiệp, doanh nghiệp kê khai/khấu trừ và nộp thay, kèm bảng kê 04-1/CNV-TNCN.
• Hạn nộp: chậm nhất 10 ngày kể từ ngày hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực.
↓ Tải Mẫu 04/CNV-TNCN (cá nhân tự khai chuyển nhượng vốn): Mẫu 1 - Mẫu 2
↓ Tải Mẫu 04-1/CNV-TNCN (bảng kê khi tổ chức khai thay): Mẫu 1 - Mẫu 2
4 Chuyển nhượng chứng khoán: 0,1% mỗi lần và mẫu 06/TNCN
Công thức: Thuế TNCN = giá chuyển nhượng từng lần × 0,1%, áp dụng bất kể lãi hay lỗ, cho cả cổ phiếu niêm yết và chưa niêm yết, trái phiếu, chứng chỉ quỹ… Ví dụ bán cổ phiếu tổng giá 500 triệu → thuế = 500tr × 0,1% = 500.000 đồng.
• Cổ phiếu niêm yết: công ty chứng khoán khấu trừ 0,1% và nộp thay mỗi khi bán - nhà đầu tư thường không phải tự kê khai từng lần.
• Cổ phần chưa niêm yết (chuyển nhượng riêng): nếu giao dịch ngoài công ty chứng khoán thì cá nhân tự kê khai với cơ quan thuế.
• Mẫu 06/TNCN: là tờ khai khấu trừ do tổ chức chi trả/công ty chứng khoán lập, không phải mẫu nhà đầu tư cá nhân tự điền hằng ngày.
| Về đề xuất đánh thuế 20% cổ phiếu chưa niêm yết | • Đầu 2026 có đề xuất tính thuế 20% trên lãi khi bán cổ phần chưa niêm yết. | • Đây mới là dự thảo/đề xuất - CHƯA được áp dụng. Quy định hiện hành vẫn là 0,1% trên giá bán cho cả cổ phiếu niêm yết và chưa niêm yết. |
↓ Tải Mẫu 06/TNCN (tờ khai khấu trừ - tổ chức/công ty chứng khoán lập): Mẫu 1
↓ Tải Mẫu 06/TNCN (tờ khai khấu trừ - tổ chức/công ty chứng khoán lập): Mẫu 2
5 Lưu ý khi kê khai
• Giữ chứng từ giá vốn: với vốn góp, cần chứng từ giá mua và chi phí để xác định lãi; thiếu chứng từ dễ bị ấn định.
• Khai đúng loại: xác định đúng là vốn góp (20% trên lãi) hay chứng khoán (0,1%) để chọn mẫu và cách tính.
• Không cần chữ ký số với cá nhân: cá nhân tự khai online qua thuế điện tử/eTax Mobile, xác thực OTP.
• Nộp đúng hạn: 10 ngày kể từ khi hợp đồng có hiệu lực để tránh phạt chậm nộp tờ khai.
Kết luận
Với thu nhập từ đầu tư, hãy xác định đúng loại giao dịch: chuyển nhượng vốn góp nộp 20% trên lãi (Mẫu 04/CNV-TNCN), còn chuyển nhượng chứng khoán nộp 0,1% trên giá bán từng lần - thường do công ty chứng khoán khấu trừ. Cả hai đều không áp mức 2% như bất động sản. Tự khai thì nộp trong 10 ngày kể từ khi hợp đồng có hiệu lực.
| i MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM | Ảnh trong bài là hình minh họa mô phỏng, số liệu ví dụ, không phải bản/giao diện chính thức. Nội dung căn cứ Luật Thuế TNCN 2025 (Luật 109/2025/QH15), Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Thông tư 87/2026/TT-BTC và mẫu biểu theo Thông tư 89/2026/TT-BTC, cập nhật đến 24/8/2026. Một số nghị định, thông tư hướng dẫn có thể tiếp tục được ban hành/điều chỉnh; vui lòng đối chiếu văn bản và hướng dẫn hiện hành của cơ quan thuế trước khi kê khai. Bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn. |